Publikacje


Dodaj do aktówki Dodaj do aktówki   Drukuj
 
19 września 2011 / Autor: GH / Źródło: Redakcja Portalu PLUSC

Unieważnienie małżeństwa cywilnego

Unieważnienie małżeństwa cywilnego

Kiedy można unieważnić małżeństwo?

Unieważnienie małżeństwa cywilnego następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi, że małżeństwo to nigdy nie zostało ważnie zawarte. Unieważnienie w przeciwieństwie do rozwodu uznaje, że małżeństwo od początku nie miało miejsca. Natomiast rozwód jest rozwiązaniem ważnego związku małżeńskiego z przyczyn, które nastąpiły po jego zawarciu. Unieważnić małżeństwo cywilne może tylko sąd, jeśli w chwili jego zawarcia istniały określone przyczyny. Takie małżeństwo uznaje się za nieistniejące. W pewnych przypadkach dopuszczalne jest również unieważnienie ślubu kościelnego. O unieważnieniu ślubu kościelnego czytaj w następnym artykule.

Kto może żądać unieważnienia?

W zależności od przyczyny, z pozwem do sądu o unieważnienie ślubu cywilnego może wystąpić każde z małżonków albo osoba, która ma w tym interes prawny. Powództwo może wytoczyć także prokurator.
Mąż lub żona mogą żądać unieważnienia małżeństwa zawartego przez:

  • mężczyznę, który nie ukończył osiemnastu lat,
  • kobietę, która nie ukończyła szesnastu lat,
  • kobietę, która wprawdzie skończyła szesnaście lat, ale nie ma jeszcze osiemnastu i zawarła małżeństwo bez zezwolenia sądu.
Nie mogą jednak żądać unieważnienia, jeśli przed wytoczeniem powództwa, mąż wymagany wiek osiągnął lub gdy żona jest w ciąży.
Każdy z małżonków może także wystąpić o unieważnienie z powodu ubezwłasnowolnienia jednego z nich, choroby psychicznej lub niedorozwoju umysłowego. Podstawa ta jest nieważna, gdy ubezwłasnowolnienie zostało uchylone, a choroba psychiczna ustała.
Przyczyny unieważnienia małżeństwa:
  • brak wymaganego wieku,
  • ubezwłasnowolnienie, choroba psychiczna, niedorozwój,
  • pokrewieństwo, powinowactwo w linii prostej, stosunek przysposobienia,
  • błąd, groźba, brak świadomości,
  • pełnomocnictwo bez zgody sądu.
Zdarza się, że mąż lub żona biorą ślub z kolejną osobą, chociaż nie został przeprowadzony rozwód. Osoba, która świadomie decyduje się na taki związek, popełnia bigamię, która jest w Pol¬sce przestępstwem. Unieważnienia takiego małżeństwa może żądać każdy, kto ma w tym interes prawny (np. rodzice, dzieci). Z żądaniem unieważnienia może również wystąpić każdy, gdy małżeństwo zawarli z sobą krewni w linii prostej (ojciec - córka, dziadek - wnuczka) lub rodzeństwo.
Małżeństwa zawarte między powinowatymi w linii prostej (teść - synowa, ojczym - pasierbica) oraz między adoptowanym dzieckiem i jego adopcyjnym rodzicem także jest niedopuszczalne, ale o ich unieważnienie mogą wystąpić tylko małżonkowie. Zgodę na ślub powinowatych może wyrazić sąd. W przypadku małżeństwa między adoptowanym dzieckiem i jego adopcyjnym rodzicem unieważnienie jest niemożliwe, jeśli stosunek przysposobienia ustał.
Jeśli małżeństwo zostało zawarte przez pełnomocnika, mocodawca może żądać jego unieważnienia, jeśli sąd nie wyraził na to zgody, pełnomocnictwo było nieważne lub skutecznie odwołane. Gdy jednak małżonkowie podjęli wspólne pożycie, powództwo jest niedopuszczalne.

Kiedy jeszcze można żądać unieważnienia?

    Małżeństwo może być też unieważnione, jeżeli oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński zostało złożone:
  • przez osobę, która znajdowała się w stanie wyłączającym świadome wyrażenie woli (np. po zażyciu narkotyków, alkoholu, mającej zaburzenia psychiczne lub zmiany miażdżycowe),
  • pod wpływem błędu co do tożsamości drugiej strony,
  • pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, jeżeli z okoliczności wynika, że składający oświadczenie mógł się obawiać, że jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste.
Unieważnienia małżeństwa z powodu tych okoliczności może żądać małżonek, który złożył oświadczenie dotknięte wadą. Nie może jednak tego zrobić po upływie sześciu miesięcy od ustania stanu wyłączającego świadome wyrażenie woli, od wykrycia błędu lub ustania obawy wywołanej groźbą - a w każdym wypadku po trzech latach od zawarcia małżeństwa.

Kiedy nie można unieważnić małżeństwa?

Małżeństwa nie można unieważnić po jego ustaniu (na skutek śmierci, rozwodu), chyba że małżeństwo zostało zawarte między krewnymi (w linii prostej i rodzeństwem) alby było bigamiczne. Jeżeli małżonka lub małżonek wytoczyli proces o unieważnienie małżeństwa po śmierci drugiego z nich, to w procesie wstępuje na jego miejscu ustanowiony przez sąd kurator. Natomiast w przypadku śmierci małżonka, który wytoczył powództwo, unieważnienia mogą dochodzić jego zstępni (dzieci, wnuki).

Gdzie złożyć wymagane dokumenty?

Pozew o unieważnienie małżeństwa składa się do sądu okręgowego, właściwego ze względu na miejsce, w którym małżonkowie ostatnio wspólnie zamieszkiwali (jeśli choć jedno z nich nadal tam przebywa). Gdy zmienili miejsce zamieszkania - właściwym będzie sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a gdy nie można go ustalić - sąd miejsca zamieszkania powoda.

Skutki unieważnienia małżeństwa:

  • małżonkowie powracają do stanu cywilnego sprzed ślubu (panna - kawaler, wdowa -wdowiec),
  • małżonkowie powracają do swojego nazwiska,
  • wygasa stosunek powinowactwa pomiędzy jednym małżonkiem a krewnymi drugiego,
  • do opieki nad wspólnymi dziećmi oraz spraw majątkowych małżonków stosuje się odpowiednio przepisy o rozwodzie.

Sąd w wyroku orzeka jednocześnie o:

  • władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi obojga małżonków,
  • w jakiej wysokości każde z nich jest obowiązane do utrzymania i wychowania dzieci,
  • o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania,
  • o podziale majątku wspólnego - na wniosek jednego z małżonków.
Orzekając unieważnienie małżeństwa, sąd orzeka także, czy i który z małżonków zawarł małżeństwo w złej wierze. Za będącego w złej wierze uważa się tego, który w chwili zawarcia małżeństwa wiedział o okoliczności stanowiącej podstawę jego unieważnienia.

Opłata sądowa:

  • 200 zł to opłata stała, którą pobiera się od pozwu w sprawie o unieważnienie małżeństwa.
Na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu należy w urzędzie stanu cywilnego właściwego[[BWS_92_00_0002, ]] dla miejsca sporządzenia aktu małżeństwa, załatwić wpisanie wzmianki dodatkowej w akcie małżeństwa o unieważnienie małżeństwa.

Bibliografia:
  • Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r.
  • Kodeks rodzinny i opiekuńczy, z późniejszymi nowelami.

 

Wizytówki firm

Reklama

(Miejsce na wizytówkę)

Reklama

(Miejsce na wizytówkę)

Reklama

(Miejsce na wizytówkę)
 

Komentarze

Nikt jeszcze nie dodał komentarza.
Bądź pierwszy i podziel się swoją opinią z innymi!
 
 
 
 
 
Wydruk pochodzi z Platformy Usług Stanu Cywilnego
www.usc.pl © 2014